De 5 usability verschillen tussen websites en applicaties
Eigenlijk zijn er geen inherente verschillen tussen websites en –applicaties. Alles moet beginnen bij de gebruiker/surfer. Hoewel dit evident klinkt en je deze slogan overal zult horen in usability-land, is dit toch een punt waar velen het moeilijk mee hebben. Neem b.v. de home page. Applicaties worden niet verondersteld een home page te hebben. Nochtans hebben ook zij een startpagina waar b.v. een overzicht van de applicatie kan worden gegeven en de belangrijkste acties beschikbaar kunnen worden gesteld. Heeft de gebruiker baat aan een homepage? Maak er dan één. Waarom zou je zelfs het applicatielogo niet linken naar deze home page, net zoals het firma logo bij een site. Omdat het een applicatie is en geen website? Maakt dat uit?
Maar genoeg gefilosofeerd, tijd voor praktische richtlijnen. Er zijn wel degelijk inherente verschillen tussen:
- ‘Content sites’, waarbij het enkel gaat om inhoud en navigatie.
- Taakgebaseerde webapplicaties, waar in- en uitvoer centraal staan.
Dus hierbij:
De 5 belangrijkste aanbevelingen voor (taak-) applicaties t.o.v. (content-) websites
- Verander bezochte links niet van kleur
- Gebruik knoppen in plaats van links
- Efficiëntie i.p.v. gebruiksvriendelijkheid
- Meer help
- Meer sneltoetsen
Hierover gaf ik reeds een kort woordje uitleg in Usability guideline 8 over Links:
“Verander de kleur van een link waar reeds op geklikt is (naar een minder felle, niet meer zo actief ogende kleur). Het is belangrijk dat de gebruiker weet waar hij al is geweest, anders raakt hij de weg kwijt. Er zijn wel belangrijke uitzonderlingen op deze regel. Als een link leidt naar een taak die de gebruiker vaak uitvoert, werkt het alleen maar verwarrend om de kleur van deze link te veranderen. In applicaties komt dit vaak voor.”
De aanbeveling is dus om de kleur van links die leiden naar frequent uitgevoerde taken niet te veranderen nadat erop is geklikt. Maar het kan nog beter:
Naar het scherm ‘nieuwe persoon aanmaken’ gaan, is voor de gebruiker geen navigatie. Het is het opstarten van een actie. Voor acties zijn er buttons. Het is dus beter om een knop ‘nieuwe persoon aanmaken’ te voorzien dan een link.
Bij applicaties die vaak gebruikt worden, is efficiëntie belangrijker dan gebruiksvriendelijkheid. De gebruiker moet de eerste keer misschien langer zoeken voor hij doorheeft hoe hij een taak moet uitvoeren, maar eenmaal hij het heeft begrepen, gaat het razendsnel. Zo kan het b.v. verantwoord zijn om een pagina vol inputvelden te proppen (waardoor de surfer in eerste instantie wordt overdonderd en geen overzicht van de taak kan krijgen) als je daarmee een klik kan uitsparen.
Deze guideline hangt samen met het vorige puntje. Als een applicatie moeilijker is om te leren gebruiken, moet je meer hulp bieden. Enkel help voorzien op inline niveau (zie guideline 11: Help de gebruiker daar waar het nodig is) is onvoldoende. Er zal misschien een user guide moeten worden geschreven (op pagina- of applicatieniveau) of wellicht zelfs een opleiding gegeven.
Ook de laatste guideline heeft met efficiëntie te maken. Als mensen een applicatie vaak gebruiken, moet je sneltoetsen voorzien voor taken die men vaak gebruikt. Het zal een inspanning vragen van de gebruiker om al deze sneltoetsen vanbuiten te leren, maar het loont in efficiëntie en werkcomfort. (Zie ook guideline 13: Laat mensen via het toetsenbord werken.)
2 reacties

Edwin :
Er zijn inderdaad niet zoveel usability verschillen tussen applicaties en websites. De gemeenschappelijke delen zijn groter dan de zaken die niet overeenstemmen.
Het web heeft gewoon een aantal constraints waar je rekening mee moet houden, maar de basis is altijd hetzelfde.
Ik verzorg soms de usability van embedded software voor pakweg medische toestellen. De input / output mogelijkheden zijn daar compleet anders dan op een pc. Om maar iets te zeggen, daar moet ik het soms doen met een zwart/wit LCD schermpje van 40 karakters op 5 lijnen, waar alleen maar tekst op past.
Zelfs in zo’n extreme situatie gelden dezelfde usability ‘wetten’. De beperkingen van bv. het scherm zijn dan gewoon één van de constraints.
9/12/2010 om 7:42
Usability guidelines « Tanjadebie.nl :
[...] nooit genoeg over usability lezen. Vanochtend kwam ik via een tweet van @UsabilityVlndrn op “De 5 usability verschillen tussen websites en applicaties” (Verander bezochte links niet van kleur, Gebruik knoppen in plaats van links, Efficiëntie [...]
9/12/2010 om 11:51